{"id":10820,"date":"2021-04-20T15:10:45","date_gmt":"2021-04-20T12:10:45","guid":{"rendered":"https:\/\/mobidictum.com\/?p=10820"},"modified":"2023-05-12T17:19:57","modified_gmt":"2023-05-12T14:19:57","slug":"oyun-ses-ve-muzik-teknolojisi-tarihine-kisa-bir-bakis-bolum-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/oyun-ses-ve-muzik-teknolojisi-tarihine-kisa-bir-bakis-bolum-1\/","title":{"rendered":"Oyun Ses ve M\u00fczik Teknolojisi Tarihine K\u0131sa Bir Bak\u0131\u015f: B\u00f6l\u00fcm 1"},"content":{"rendered":"

K\u0131s\u0131tl\u0131 \u0130mkanlar\u0131n Getirdi\u011fi Yarat\u0131c\u0131l\u0131k<\/h2>\n

Ba\u015flang\u0131\u00e7<\/h3>\n

Oyunlarla sesin bulu\u015fmas\u0131 i\u00e7in tahmin etti\u011finizden \u00e7ok geriye gitmemiz gerekebilir. Sinema sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn aksine oyunlar\u0131n pek de sessiz bir d\u00f6nemi oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz. Hep i\u00e7 i\u00e7e olan oyun ve seslerin ilk \u00f6rneklerine, Amerika Birle\u015fik Devletlerindeki kumar makinelerinde rastlar\u0131z.<\/p>\n

Liberty Bell ABD\u2019de \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn simgelerinden biri, kocaman k\u0131r\u0131k bir \u00e7an. Ayn\u0131 zamanda ilk geni\u015f anlamda s\u00fckse yapm\u0131\u015f kumar makinesinin ismi. \u0130sminin hakk\u0131n\u0131 verecek \u015fekilde dizayn edilmi\u015f makinede, para att\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u00fc\u00e7 sembol yan yana gelirse \u00e7an \u00e7al\u0131yor. \u00c7ing\u2026 ve 50 cent\u2019inizi al\u0131yorsunuz. Evet 50 cent\u2019ten ve 1900\u2019lerin ba\u015flar\u0131ndan bahsediyoruz.<\/p>\n

Mekanizma olduk\u00e7a basit. Bir bobine elektrik verdi\u011finizde manyetize olur, \u00f6n\u00fcnde duran metal \u00e7ubu\u011fu \u00e7eker, elektrik y\u00fck\u00fc azal\u0131nca veya yok olunca, yaya ba\u011fl\u0131 \u00e7ubuk serbest kal\u0131r ve yay, \u00e7ubu\u011fu \u00e7ana iter. T\u0131pk\u0131 eski kap\u0131 zilleri gibi.<\/p>\n

ABD\u2019de 1970\u2019lere kadar pek \u00e7ok eyalette kumar makinesi muamelesi g\u00f6ren Pinball makineleri de 1930\u2019larda benzer teknolojiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sesle bulu\u015fturuldu.<\/p>\n

\u0130lk ad\u0131mlar, Dijital D\u00fcnyaya Giri\u015f<\/h3>\n

Bug\u00fcnk\u00fc anlam\u0131na yak\u0131n \u015fekilde dijital oyun makinelerinin piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi ve sesle bulu\u015fmas\u0131 ise 1970\u2019lere dayan\u0131yor. Computer Space<\/a> ticari anlamda piyasaya s\u00fcr\u00fclen ilk arcade cihaz\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla ilk video oyunu (1971). Oyunda roket g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcne benzer bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc ve bip sesleri bulunuyor.<\/p>\n

Computer Space\u2019den \u00f6nce, ticari olarak piyasaya sunulmad\u0131\u011f\u0131 halde \u00fcniversiteler aras\u0131nda yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, bilgisayarlar i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f “Spacewar!” isimli sessiz bir oyun da mevcut. Asl\u0131nda Computer Space bu oyunun arcade cihaz\u0131na (jetonlu oyun makinesi) uyarlanm\u0131\u015f  versiyonu denebilir. Bu oyunlar d\u0131\u015f\u0131nda da o tarihlerde bilim ad\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7e\u015fitli yerlerde sergilenen oyun cihazlar\u0131na da rastlamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

Computer Space\u2019i geli\u015ftiren Nolan Bushnell ve Ted Dabney, Al Alcorn\u2019dan egzersiz olarak basit bir oyun yapmas\u0131n\u0131 istemi\u015f ancak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck bir oyuna kap\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f, Pong! Pong<\/a>, bir arcade cihaz\u0131, olduk\u00e7a basit bir tasar\u0131ma sahip bir pinpon sim\u00fclasyonu. Oyunda yine \u00e7ok basit sesler var. Computer Space\u2019in aksine Pong ticari anlamda b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 yakalad\u0131.<\/p>\n

\"Pong\"
Pong oyunu<\/figcaption><\/figure>\n

Ev Konsollar\u0131nda Sesin ilk ad\u0131mlar\u0131<\/h3>\n

Magnavox Odyssey, ev kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in piyasaya s\u00fcr\u00fclen ilk oyun konsolu (1972). Pong ile birlikte video oyunlar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynad\u0131. Konsol dahili olarak bir\u00e7ok oyun bar\u0131nd\u0131r\u0131yor ve paketten ayr\u0131 olarak belli ba\u015fl\u0131 oyunlar\u0131 sat\u0131n almak m\u00fcmk\u00fcn. Ayr\u0131ca konsolla birlikte konsol oyunlar\u0131nda kullanmak i\u00e7in; Simon der ki kartlar\u0131, poker \u00e7ipleri, zarlar gibi pek \u00e7ok oyun nesnesi sunuluyor. Magnavox Odyssey sessiz bir oyun konsolu, ayn\u0131 jenerasyonda gelen Pong\u2019un ev versiyonu ise arcade makinesindeki haline benzer \u015fekilde sesle geliyor. Basit bir devre \u00fczerinden ses \u00e7alma kapasitesi olan Home Pong ilk sesli ev oyun konsolu.<\/p>\n

1976\u2019da piyasaya s\u00fcr\u00fclen Fairchild Channel Fun ise kendi jenerasyonundaki konsollara g\u00f6re farkl\u0131 bir sistem kullan\u0131yor. TV\u2019nin ses sistemi yerine kendi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hoparl\u00f6rleri ses kayna\u011f\u0131 olarak dizayn edilmi\u015fti ve 500 hz, 1 khz ve 1.5 khz frekanslar\u0131nda olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ses \u00fcretebiliyordu. Bu frekanslar\u0131n \u00e7abuk \u015fekilde mod\u00fcle edilebilmesi m\u00fczik yapmak i\u00e7in iyi bir ortam sa\u011flamasa da ses efektleri i\u00e7in i\u015flevseldi.<\/p>\n

Oyunlarda M\u00fczi\u011fin \u0130lk Ad\u0131mlar\u0131<\/h3>\n

Arcade cihazlar\u0131nda stinger gibi k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fczikal yap\u0131lar 70\u2019lerin ortalar\u0131nda duyulmaya ba\u015flan\u0131yor (\u00f6rne\u011fin, Gun Fight<\/a>). Gun Fight ayn\u0131 zamanda kablolu donan\u0131mlar yerine ilk mikro i\u015flemci kullanan arcade cihaz\u0131. \u0130lk s\u00fcre\u011fen soundtrack ise 1978\u2019te Space Invaders<\/a> ile kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Space Invaders\u2019\u0131n s\u00fcre\u011fen soundtrack\u2019i asl\u0131nda 4 notadan olu\u015fan bir d\u00f6ng\u00fc (loop). Her ne kadar soundtrack bir besteci taraf\u0131ndan \u00fcretilmemi\u015f ve tam anlam\u0131yla melodik bir m\u00fczik olmasa da Space Invaders oyun m\u00fczik tarihi ad\u0131na \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131. Zira b\u00f6l\u00fcm boyunca uzayl\u0131 i\u015fgalciler siz vurduk\u00e7a azal\u0131yor ve h\u0131zlan\u0131yor, onlar h\u0131zland\u0131k\u00e7a m\u00fczik de senkron \u015fekilde h\u0131zlan\u0131yor. Yani ilk “adaptive” m\u00fczik uygulamalar\u0131ndan say\u0131labilir.<\/p>\n

Adaptive m\u00fczik; temel anlam\u0131yla oyuncunun verdi\u011fi kararlara, bulundu\u011fu ortama g\u00f6re m\u00fczi\u011fin de\u011fi\u015fmesidir. Bu de\u011fi\u015fim m\u00fczi\u011fin belli bir noktada de\u011fi\u015fmesi ve ba\u015fka bir sekansa ge\u00e7mesi (horizontal) ya da m\u00fczi\u011fe katman eklenmesi ya da m\u00fczikten katman azalmas\u0131 (vertical) \u015feklinde olabilir. Tam anlam\u0131yla ilk adaptive m\u00fczik uygulamalar\u0131ndan biri i\u00e7in 1981\u2019de Konami\u2019nin geli\u015ftirdi\u011fi ve Sega\u2019n\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Frogger<\/a>\u2019a g\u00f6z atabilirsiniz. Ama\u00e7 kurba\u011falar\u0131 kar\u015f\u0131ya ge\u00e7irmek, her kurba\u011fa kar\u015f\u0131ya ge\u00e7ti\u011finde ses efektinin pe\u015fi s\u0131ra m\u00fczik farkl\u0131 bir sekansa ge\u00e7iyor.<\/p>\n

\"Frogger
Arcade oyunu: Frogger<\/figcaption><\/figure>\n

80\u2019lerin Trendleri<\/strong><\/h3>\n

70\u2019lerde oyunlara \u00e7e\u015fitli m\u00fczik uygulamalar\u0131 yap\u0131lsa da i\u015fte bu tam bir m\u00fczik diyebilece\u011fimiz soundtracklere 1980 ba\u015flar\u0131nda rastl\u0131yoruz. S\u00fcre\u011fen, melodik ve bir besteci taraf\u0131ndan bestelenmi\u015f ilk oyun soundtrack\u2019i i\u00e7in Namco\u2019nun Rally-X (1980) adl\u0131 oyununun soundtrack\u2019ini<\/a> g\u00f6sterebiliriz. Labirent i\u00e7inde Formula 1 arabas\u0131 s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ve k\u0131rm\u0131z\u0131 arabalardan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu oyunun m\u00fczi\u011fini Toshio Kai bestelemi\u015f. Toshio Kai ayn\u0131 zamanda me\u015fhur Pac-Man\u2019in (1980) ses tasar\u0131mc\u0131s\u0131 ve \u201cbestecisi\u201d. Pac-Man bilindi\u011fi gibi pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00e7ok etkilemi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, oyunun piyasaya s\u00fcr\u00fclmesinden 2 y\u0131l sonra \u00e7\u0131kan Pac-Man Fever (Buckner & Garcia)<\/a> adl\u0131 \u015fark\u0131, Billboard Hot 100, 1982 Mart\u2019ta olduk\u00e7a \u00fcst s\u0131ralara y\u00fckselmi\u015ftir.<\/p>\n

1977\u2019de Color TV-Game adl\u0131 oyun konsolunu Japonya\u2019da piyasaya s\u00fcren Nintendo, 1985\u2019te Nintendo Entertainment System (NES) adl\u0131 konsolunu uluslararas\u0131 olarak piyasaya s\u00fcrd\u00fc. (Japonyada Famicom ad\u0131yla 1983\u2019te piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc) 8-bit mimarili konsolun; Super Mario Bros.<\/a>, Tetris<\/a>, The Legend of Zelda<\/a> gibi pek \u00e7ok oyunu m\u00fczikal anlamda b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 yakalad\u0131. Mono olarak 4 kanal ses kullan\u0131m\u0131na izin veren ses \u00e7ipi, interaktif m\u00fczik kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in uygun bir mimariye sahipti.<\/p>\n

NES\u2019ten sonra piyasaya s\u00fcr\u00fclen Sega Genesis\/Mega Drive (1988) ise 16-bit mimarili ve 6 kanall\u0131 stereo ses kullan\u0131m\u0131na imkan veriyordu. Mega Drive i\u00e7in Sega\u2019n\u0131n piyasaya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Moonwalker<\/a> isimli oyunda Michael Jackson \u015fark\u0131lar\u0131 sentezleyici yoluyla yeniden yarat\u0131lm\u0131\u015f. Bu oyun d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda tan\u0131nan pop m\u00fcziklerinin oyun i\u00e7inde kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in erken bir \u00f6rnektir.<\/p>\n

Yayg\u0131n Ses \u00c7ipleri: SID, POKEY ve YM3812<\/strong><\/h3>\n

Commodore 64, 80\u2019lerin ba\u015f\u0131nda \u00fcretilen ilk ev bilgisayarlar\u0131ndan. Commodore 64 i\u00e7in \u00fcretilen ses \u00e7ipi SID\u2019nin iki versiyonu mevcut. Cihazlar birbirinden ayr\u0131 i\u015fleyebilen (dalga formlar\u0131, ses \u015fiddetleri ve perdeleri ayr\u0131 ayarlanabilen) 3 ses kanal\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na imkan veriyordu. Kanallara basit frekans filtreleri uygulamak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n

Pong\u2019un yarat\u0131c\u0131lar\u0131 Ted Dabney ve Nolan Bushnell\u2019\u0131n 1972\u2019de Atari\u2019yi kurmas\u0131ndan sonra firma, ilk jenerasyon konsollar aras\u0131ndaki \u00fcr\u00fcnleriyle b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 yakalad\u0131. Atari \u00e7al\u0131\u015fan\u0131  Doug Neubauer\u2019\u0131n 80\u2019lerin ba\u015f\u0131nda tasarlad\u0131\u011f\u0131 POKEY adl\u0131 \u00e7ip ise \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. POKEY; birbirinden ayr\u0131 olarak i\u015fleyebilen 4 kanal halinde ses \u00fcretmeye imkan tan\u0131yordu. Ayn\u0131 anda birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak i\u015fleyebilen ve m\u00fczik \u00fcretmeye imkan tan\u0131yan 4 kanal bug\u00fcn kula\u011fa basit gelse de, 80\u2019ler i\u00e7in olduk\u00e7a iyi bir say\u0131ym\u0131\u015f. Hatta Atari baz\u0131 Arcade cihazlar\u0131nda daha \u00e7ok ses i\u00e7in multi-core \u015fekilde birden fazla \u00e7ip kullanm\u0131\u015f. 2 POKEY \u00e7ipiyle yak\u0131n zamanda yap\u0131lm\u0131\u015f bir \u00f6rne\u011fi buradan<\/a> dinleyebilirsiniz.<\/p>\n

YM3812 ile Yamaha konuyu bir ad\u0131m daha ileriye ta\u015f\u0131m\u0131\u015f. Bu \u00e7ip ayn\u0131 anda 9 kanala kadar ses \u00fcretmeye izin veriyor. Ayarlanabilen 3 kanaldan feragat edip, cihaz\u0131 6 ayarlanabilir kanal ve 5 haz\u0131r perk\u00fcsyon kanal\u0131 olarak da kullanmak m\u00fcmk\u00fcn. Cihazda \u00fcretilen dalga formlar\u0131 olduk\u00e7a ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde ayarlanabiliyor. Ayn\u0131 zamanda sese \u00e7e\u015fitli efektler de eklenebiliyor. Cihaz hem arcade makinelerinde hem de IBM tabanl\u0131 bilgisayar ses kartlar\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015f. Cihaz i\u00e7in \u00fcretilmi\u015f bir m\u00fczi\u011fi a\u015fa\u011f\u0131ya ekledik.<\/p>\nhttps:\/\/mobidictum.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Yamaha-YM3812.mp3<\/a><\/audio>\n

 <\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fcretimi biten konsol veya bilgisayarlar\u0131n \u00e7ipleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hala m\u00fczik \u00fcretiliyor ve \u00e7iplerin ticareti yap\u0131l\u0131yor. \u00c7ipler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla m\u00fczik \u00fcretmek teknik bilgi ve \u00e7aba gerektiriyor. Bunun yan\u0131nda \u00e7iplerin seslerini sim\u00fcle eden yaz\u0131l\u0131mlar ve MIDINES gibi oyun konsolunu (NES) bir enstr\u00fcmana \u00e7eviren cihazlar da mevcuttur.<\/p>\n

\"Chiptune\"
Chiptune<\/figcaption><\/figure>\n

Bit M\u00fczik K\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/strong><\/h3>\n

80\u2019lerdeki teknolojik at\u0131l\u0131mlar oyun m\u00fcziklerini ve beraberinde bug\u00fcne kadar \u00fcretimi devam eden m\u00fczik t\u00fcrlerini getirmi\u015f. Bit music ses \u00e7ipleri kullan\u0131larak yap\u0131lan m\u00fczikler i\u00e7in kullan\u0131lan terim. T\u00fcr 80\u2019lerde oyunlar i\u00e7in \u00e7iplerle \u00fcretilen m\u00fczikleri kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi bug\u00fcn \u00e7ip ya da benzer sesler \u00fcreten synthesizer veya yaz\u0131l\u0131mlar ile yap\u0131lan m\u00fczikleri de kaps\u0131yor. NES (Nintendo Entertainment System) \u00e7ipleri, Atari 8-bit POKEY \u00e7ipleri ve Commodore 64 SID \u00e7ipleri bu m\u00fczik t\u00fcr\u00fcnde yayg\u0131n kullan\u0131lan \u00e7iplerden. Oyun m\u00fczikleri ve ses \u00e7ipleri 80\u2019lerde ve 90\u2019larda Dungeon Synth, MIDI Music, Chiptune, Doskpop, 16-bit, Nintendocore gibi pek \u00e7ok m\u00fczik t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Yak\u0131n zamandan bit m\u00fczik \u00f6rne\u011fi vermek gerekirse ba\u011f\u0131ms\u0131z oyun geli\u015ftiricisi Terry Cavanagh\u2019\u0131n Super Hexagon adl\u0131 oyunu i\u00e7in Chipzel\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131 m\u00fczikleri<\/a> g\u00f6sterebiliriz.<\/p>\n

MIDI Teknolojisi<\/strong><\/h3>\n

MIDI, cihazlar aras\u0131 bir ileti\u015fim protokol\u00fcd\u00fcr. Asl\u0131nda \u00fcretilecek sesin nas\u0131l olaca\u011f\u0131, ne zaman \u00e7alaca\u011f\u0131 gibi bilgileri bar\u0131nd\u0131ran MIDI verileri, \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zamanlarda, ayn\u0131 i\u015flemi yapan programlara nispetle daha az veriyle bu i\u015fi yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in oyunlar i\u00e7in \u00f6nemli bir geli\u015fmedir. MIDI bug\u00fcn standartla\u015fm\u0131\u015f bir format olsa da ba\u015flarda sesin kalitesi, bilgisayar ses kartlar\u0131n\u0131n dijital ses \u00fcretme kapasiteleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Bir cihazda harika olan bir enstr\u00fcman sesi ba\u015fka bir cihazda \u00e7ok k\u00f6t\u00fc duyulabiliyordu. 90\u2019larda 7\u2019th Guest<\/a> gibi oyunlarda MIDI ba\u015far\u0131l\u0131 \u015fekilde kullan\u0131lsa da, protokol\u00fcn standart haline gelmesi uzun y\u0131llar ald\u0131.<\/p>\n

Devam\u0131 gelecek…<\/strong><\/em><\/p>\n

Konuk yazar \u201c\u00d6v\u00fcn\u00e7 Balc\u0131\u201d ve MadRooster hakk\u0131nda<\/h2>\n

MadRooster Game Audio Lab, oyunlar i\u00e7in ses ve m\u00fczik \u00fcreten ses m\u00fchendisleri, besteciler, ses tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 ve ses programc\u0131lar\u0131ndan olu\u015fan bir topluluktur. Uzun y\u0131llard\u0131r ses ve m\u00fczi\u011fin oldu\u011fu bir\u00e7ok alanda profesyonel olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan ekip son zamanlarda kendilerini tamam\u0131yla oyun d\u00fcnyas\u0131na adam\u0131\u015f ve T\u00fcrkiye\u2019de sesin oyunla do\u011fru \u015fekilde bulu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yo\u011fun \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n

\"mad<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Oyunlar ile ses nas\u0131l bulu\u015ftu?","protected":false},"author":20,"featured_media":10826,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8875],"tags":[],"class_list":["post-10820","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10820"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":159962,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10820\/revisions\/159962"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}