{"id":20902,"date":"2021-11-17T10:42:02","date_gmt":"2021-11-17T07:42:02","guid":{"rendered":"https:\/\/mobidictum.com\/?p=20902"},"modified":"2023-04-25T10:49:41","modified_gmt":"2023-04-25T07:49:41","slug":"oyunlastirma-kisa-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/oyunlastirma-kisa-tarihi\/","title":{"rendered":"Oyunla\u015ft\u0131rman\u0131n k\u0131sa tarihi"},"content":{"rendered":"\n

\u0130nsanlar neden oyun oynar? Oyuncular\u0131n g\u00f6z\u00fc neden h\u0131rstan d\u00f6ner, neden binlerce ki\u015fi kalabal\u0131k futbol ma\u00e7lar\u0131nda \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa varan bir heyecan ya\u015far? Oyunla\u015ft\u0131rma<\/a>, insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6ncesine kadar dayanan ve i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak geli\u015fen tinsel bir kavram. Tarihin her yerinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, insanlardan \u00e7ok \u00f6nce hayvanlar\u0131n i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinde bulunan bu eylem, bilinenin aksine b\u00fcy\u00fck bir ge\u00e7mi\u015fe sahip. Biyolojik olarak a\u00e7\u0131klanamayan bir yo\u011funlu\u011fa sahip bu eylem, insanlar\u0131 hayat\u0131n getirisi olan zorluklar ve beklentilerden uzakla\u015ft\u0131rabiliyor ve i\u00e7erisindeki duygular\u0131 d\u0131\u015fa vurmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Milenyum \u00f6ncesi oyunla\u015ft\u0131rma<\/h2>\n\n\n\n

Oyunla\u015ft\u0131rma yukar\u0131da da bahsetti\u011fimiz \u00fczere yeni bir kavram de\u011fil, insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n her d\u00f6neminde bir \u015feyleri e\u011flenceli hale getirmek i\u00e7in oyunla\u015ft\u0131r\u0131yordu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

1824\u2019te Prusya ordusunun taktiklerini \u00f6\u011fretmek i\u00e7in kullan\u0131lan Kriegsspiel sava\u015f oyunu buna verilebilecek en iyi \u00f6rneklerden bir tanesi. Bu oyunla\u015ft\u0131rma eylemi ile e\u011fitimdeki askerlerin belirli ba\u015far\u0131lar g\u00f6stererek ni\u015fanlar almas\u0131 sa\u011flan\u0131yordu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"Kriegsspiel
Kriegsspiel masa oyunundan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Oyunla\u015ft\u0131rmaya iyi bir \u00f6rnek olarak g\u00f6sterebilece\u011fimiz bir ba\u015fka olay olan, American Airlines\u2019\u0131n m\u00fc\u015fterilerine sundu\u011fu AAdvantage kart, 1981 y\u0131l\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z u\u00e7u\u015f mili biriktirme sistemini getirmi\u015fti.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Sanat\u0131n belirli dallar\u0131na bile katk\u0131 sa\u011flayan bu eylem, insanl\u0131\u011f\u0131n karakterini ke\u015ffetmesinde ve belirlemesindeki en b\u00fcy\u00fck etkenlerden bir tanesi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

The day we stop playing will be the day we stop learning.<\/strong><\/em><\/p>

<\/p>WILLIAM GLASSER<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

1971 y\u0131l\u0131nda Don Rawitsch, Bill Heinemann ve Paul Dillenberger taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ve 1975\u2019te Minnesota Educational Computing Consortium (MECC) taraf\u0131ndan \u00fcretilen metin tabanl\u0131 bir strateji oyunu olan Oregon Trail, e\u011fitimde kullan\u0131lan ilk oyun olarak kabul edilir. Bu oyundaki esas ama\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131n 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ger\u00e7eklerini \u00f6\u011frenmesidir. Yine ayn\u0131 \u015fekilde oyunla\u015ft\u0131rman\u0131n e\u011fitim ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131 olarak Reader Rabbit (1983, Leslie Grimm) ve Where in the World is Carmen Sandiego (1985, Broderbund) \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"The
The Oregon Trail isimli metin tabanl\u0131 oyuna ait bir g\u00f6rsel.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Thomas W. Malone\u2019un 1980\u2019lerin ba\u015f\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Keyifli Kullan\u0131c\u0131 Aray\u00fczleri Tasarlamak i\u00e7in Bulu\u015fsal Y\u00f6ntemler isimli makalesi ise geli\u015ftiricilerin oyunla\u015ft\u0131rman\u0131n aray\u00fcz k\u0131sm\u0131ndaki yeniliklere ve kullan\u0131c\u0131 deneyimine odaklanmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Bu makale bilgisayar oyunlar\u0131n\u0131 \u00e7ekici k\u0131lan \u00f6zelliklerin di\u011fer kullan\u0131c\u0131 aray\u00fczlerini ilgin\u00e7 ve kullan\u0131m\u0131 e\u011flenceli hale getirmesini nas\u0131l sa\u011flayabilece\u011fimizi anlat\u0131yor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Milenyum sonras\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz<\/h2>\n\n\n\n

2000\u2019li y\u0131llara geldi\u011fimizde ise kullan\u0131c\u0131 deneyimi art\u0131k g\u00f6zard\u0131 edilemez bir alan haline geldi ve kullan\u0131c\u0131 deneyimlerinde e\u011flence ve oyun \u00fczerine daha fazla \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131. Aray\u00fczlerin sadece kullan\u0131labilir olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra e\u011flenceli hale getirilebilece\u011fine dair fikirler g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e artmaya devam etti, bu tohumlar\u0131n ekilmesinin \u00fczerine art\u0131k gereken tek \u015fey uygun bir teknoloji ve bu teknolojiyi uygulayabilecek ara\u00e7lard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Teknoloji h\u0131zla geli\u015fmeye ve ta\u015f\u0131nabilir hale gelmeye devam ederken bir yandan da ucuzlayarak daha yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Bu ba\u011flamda bir yandan da cihazlar ak\u0131ll\u0131 hale gelmeye devam ediyordu (att\u0131\u011f\u0131m\u0131z ad\u0131m say\u0131lar\u0131, konum ge\u00e7mi\u015fimiz, taray\u0131c\u0131 \u00e7erezlerimiz ve daha fazlas\u0131). 2006\u2019da kullan\u0131c\u0131lara sunulan Nintendo Wii ile oyuncular art\u0131k oyun oynarken daha ger\u00e7ek\u00e7i bir deneyim ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordu. Konsollar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ise mobil cihazlar\u0131n devrimi 2007 senesinde ba\u015flad\u0131. \u0130lk Android ak\u0131ll\u0131 telefon olan HTC Dream ve ilk iOS i\u015fletim sistemine sahip cihaz iPhone ayn\u0131 y\u0131l piyasaya s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Art\u0131k insanlar telefonlar\u0131n\u0131 sadece arama yapmak i\u00e7in de\u011fil, bir yandan da g\u00fcnl\u00fck aktivitelerini oyunla\u015ft\u0131rmak<\/a> i\u00e7in kullanabileceklerdi.<\/p>\n\n\n\n

\"Steve
Apple\u2019\u0131n kurucu orta\u011f\u0131 ve eski CEO\u2019su Steve Jobs.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Y\u0131l 2008 oldu\u011funda ise art\u0131k mobil cihazlar yar\u0131\u015fa kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. iOS taraf\u0131nda App Store, Android taraf\u0131nda ise Play Store kullan\u0131c\u0131lara sunulmu\u015ftu. Bu ma\u011fazalar gelecekte oyunla\u015ft\u0131rma olarak say\u0131labilecek milyonlarca uygulaman\u0131n kullan\u0131c\u0131lara ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer Facebook\u2019un pop\u00fcler oldu\u011fu d\u00f6nemleri yakalamay\u0131 ba\u015fard\u0131ysan\u0131z kesinlikle akl\u0131n\u0131zda yer eden oyunlar vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin Farmville\u2019in web tabanl\u0131 ilk oyununu gen\u00e7 ya\u015f\u0131ma ra\u011fmen ben bile \u00e7ok fazla oynad\u0131m. Oyunla\u015ft\u0131rman\u0131n sosyal platformlarda bir anda pop\u00fcler olmas\u0131 Hardcore oyun t\u00fcr\u00fcn\u00fcn pop\u00fclerli\u011fini bir kenara b\u0131rakarak Casual oyuncular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n az\u0131msanmayacak derecede \u00e7ok oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"Farmville
Ge\u00e7mi\u015fte her ne kadar pop\u00fcler olsa da, Zynga Farmville\u2019in ilk oyununun fi\u015fini \u00e7oktan \u00e7ekti.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uygulamalarda ilk oyunla\u015ft\u0131rman\u0131n Foursquare taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirli z\u00fcmrelerce kabul edilmi\u015f durumda. 2009 senesinde kullan\u0131c\u0131lara sunulan bu program, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yeni mekanlar aramas\u0131n\u0131 ve ke\u015ffetmesini sa\u011fl\u0131yordu. Bir yandan gezerken bir yandan da \u00f6d\u00fcller ve rozetler kazan\u0131yordunuz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"Foursquare
Foursquare, oyunla\u015ft\u0131rman\u0131n en iyi \u00f6rneklerinden bir tanesi.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Y\u0131l 2010\u2019u g\u00f6sterdi\u011finde art\u0131k oyunla\u015ft\u0131rma konferanslar\u0131 ve etkinlikleri d\u00fczenlendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz, Company Gamification\u2019\u0131n San Francisco\u2019da d\u00fczenledi\u011fi ilk etkinlik de bu seneye ait.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Tarihler 2012\u2019yi g\u00f6sterdi\u011finde ise Kevin Werbach\u2019\u0131n Coursera platformunda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi\u00a0 \u00e7evrimi\u00e7i oyunla\u015ft\u0131rma<\/a> kursuna 45 bin ki\u015filik bir kat\u0131l\u0131m sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yine ayn\u0131 sene Gartner.com analistlerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ara\u015ft\u0131rmalar ise k\u00fcresel organizasyonlar\u0131n %70\u2019inin en az bir adet oyunla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f uygulamaya sahip oldu\u011funu g\u00f6steriyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

O tarihlerde yap\u0131lan bir ankete kat\u0131l\u0131m sa\u011flayan CEO ve \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin %61\u2019i g\u00fcn i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fen aralarda oyun oynad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmi\u015f. Her ne kadar i\u015f ahlak\u0131 ciddiyet gerektirse de \u201cHomo Ludens\u201d isimli kitapta bahsedildi\u011fi \u00fczere;<\/p>\n\n\n\n

Hemen hemen b\u00fct\u00fcn soyut bizatihilikleri -adalet, g\u00fczellik, hakikat, zihin, tanr\u0131- ink\u00e2r etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ciddiyet de ink\u00e2r edilebilir, ama oyun asla.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>Johan Huizinga<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

2020 y\u0131l\u0131nda 9,1 milyar dolar seviyesine ula\u015fan oyunla\u015ft\u0131rma pazar\u0131n\u0131n 2025 y\u0131l\u0131nda 30,7 milyar dolara ula\u015fmas\u0131 bekleniyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Son s\u00f6zler<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Tarihe bir bak\u0131\u015f att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcyoruz ki oyunla\u015ft\u0131rma, sava\u015f e\u011fitimleri i\u00e7in uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015f, fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fczde pazarlama ve m\u00fc\u015fteri sadakatini art\u0131rma gayesine evrilmi\u015f. Oyunsal mekaniklerin oyun d\u0131\u015f\u0131nda bir fakt\u00f6re ba\u011flanmas\u0131n\u0131n faydal\u0131 ve \u00fcretken oldu\u011fu kan\u0131tland\u0131. Oyunlar, insanlar\u0131 zor ve istenmeyen \u015feyleri yapmaya te\u015fvik ve motive ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Oyunla\u015ft\u0131rma (do\u011fru yap\u0131l\u0131rsa) \u00fcretkenli\u011fi, motivasyonu, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rabilir bir yandan da ileti\u015fim s\u00fcre\u00e7lerini g\u00fc\u00e7lendirerek \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 destekleyebilir. Hatta iyi bir oyunla\u015ft\u0131rma projesinin kurumsal imaj\u0131 bile y\u00fckseltebilece\u011fini s\u00f6ylemek eldeki verilerle m\u00fcmk\u00fcn.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130nsanl\u0131k tarihinin her d\u00f6neminde rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z oyunla\u015ft\u0131rman\u0131n k\u0131sa tarihi bile i\u00e7erisinde bir\u00e7ok \u015fey bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. <\/p>\n","protected":false},"author":54,"featured_media":20943,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8875],"tags":[],"class_list":["post-20902","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/54"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":152149,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20902\/revisions\/152149"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}