{"id":21066,"date":"2021-11-18T17:10:14","date_gmt":"2021-11-18T14:10:14","guid":{"rendered":"https:\/\/mobidictum.com\/?p=21066"},"modified":"2023-04-25T10:49:40","modified_gmt":"2023-04-25T07:49:40","slug":"dunyanin-ilk-video-oyunu-spacewar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/dunyanin-ilk-video-oyunu-spacewar\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n ilk video oyunu olan Spacewar! nas\u0131l do\u011fdu?"},"content":{"rendered":"\n

\u0130lk bilgisayarlar, \u00e7evre mahallelerde elektrik kesintilerine neden olacak kadar elektrik t\u00fcketen ve evin yar\u0131s\u0131n\u0131 kaplayan b\u00fcy\u00fckl\u00fckte aletlerdi. Bu bilgisayarlar\u0131n tasar\u0131m\u0131n\u0131 ve bak\u0131m\u0131n\u0131 yapmakta olan ki\u015filer zamanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu laboratuvarda ge\u00e7iren, tek e\u011flenceleri molalarda oynad\u0131klar\u0131 satran\u00e7 t\u00fcrevi oyunlar olan insanlard\u0131. Geli\u015ftirdikleri cihaz belirli bir seviyeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda deneysel ama\u00e7larla oyunlar\u0131 bilgisayar sistemine getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. En eski oyunlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131: dama<\/strong>, tic-tac-toe<\/strong>, Nim<\/strong> ve basitle\u015ftirilmi\u015f satran\u00e7<\/strong>. Bunlar sadece e\u011flence i\u00e7in de\u011fil, sistem testi ve demonstrasyonu i\u00e7in de kullan\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

PDP-1 ile ba\u015flayan ser\u00fcven<\/h2>\n\n\n\n

Digital Equipment Corporation<\/strong>, 1962’de PDP-1<\/strong> bilgisayar\u0131n\u0131 daha yeni teslim alm\u0131\u015ft\u0131. Bu elbette MIT’teki ilk bilgisayar de\u011fildi, ancak tek bir insan\u0131n kendi ba\u015f\u0131na \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabildi\u011fi ilk bilgisayard\u0131. Do\u011fu Yakas\u0131ndaki en geli\u015fmi\u015f bilgisayar olan TX-0<\/strong>\u2019\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in koca bir ekip gerekiyordu. Ancak PDP-1’i kullanmak i\u00e7in tek bir ki\u015finin anahtar\u0131 \u00e7evirmesi yeterliydi.<\/p>\n\n\n\n

\"PDP-1'in
PDP-1, Digital Equipment Corporation’\u0131n PDP serisindeki ilk bilgisayar\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bu bilgisayar, kullan\u0131c\u0131n\u0131n bir daktilo \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 okumas\u0131 yerine yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rselle\u015ftirebilmesine olanak sa\u011fl\u0131yordu. Bir ba\u015fka deyi\u015fle bu cihaz g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ak\u0131ll\u0131 telefon devrimi kadar b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekten mucizeler yaratacak kadar sabit bir eliniz yoksa, kodunuzdaki bir hata i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fcp tamamen yeni bir kaset yazman\u0131z gerekiyordu. O d\u00f6nemin makineleri i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m, kolay bir i\u015f de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n

PDP-1’in kullan\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri, LISP programlama dilini<\/strong> devasa IBM ana bilgisayarlar\u0131na getirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, tecr\u00fcbeli bir programc\u0131 olan “Slug” lakapl\u0131 Steve Russell<\/strong>‘d\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ekip toplan\u0131yor<\/h2>\n\n\n\n

Steve, genellikle ge\u00e7 saatlere kadar vaktinin \u00e7o\u011funu masa oyunlar\u0131 ile ge\u00e7iriyordu. Ama her \u015feyden \u00e7ok, Toho filmleriyle ilgileniyordu. Godzilla ve Mothra gibi Kaiju ba\u015fyap\u0131tlar\u0131 onun favorileri idi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Steve Russell, PDP-1 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan Amerikal\u0131 bir bilgisayar bilimcisi.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Slug, PDP-1’in birincil kullan\u0131c\u0131lar\u0131ndan biriydi. 1962’de kullan\u0131mda olan bir\u00e7ok \u00f6nemli yaz\u0131l\u0131m\u0131 o geli\u015ftirdi. O s\u0131rada laboratuvar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u00f6ken bir aciliyet duygusu olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, bir Open House projesi yoldayd\u0131. Herhangi bir kurumda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan ki\u015filer, Open House’un ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla geli\u015fen pani\u011fe a\u015finad\u0131r. Bu proje sonucunda 120.000 dolarl\u0131k bir yat\u0131r\u0131m olan yeni PDP-1’in hakk\u0131n\u0131 veriyormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmesi gerekiyordu.<\/p>\n\n\n\n

Russell, makine i\u00e7in neyin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda bir oyun yaratma fikrine kap\u0131ld\u0131. B\u00fcy\u00fck bir bilim kurgu hayran\u0131 olmas\u0131 ve o d\u00f6nemin g\u00fcndemi Mercury Projesi oldu\u011fu i\u00e7in akl\u0131na iki uzay arac\u0131n\u0131n it dala\u015f\u0131na girebilece\u011fi bir oyun fikri geldi.<\/p>\n\n\n\n

Bu kolay bir i\u015f de\u011fildi, \u00e7\u00fcnk\u00fc makine 4K’dan daha az belle\u011fe sahipti ve bug\u00fcn\u00fcn standartlar\u0131nda bir bilgisayardan yakla\u015f\u0131k on bin kat daha yava\u015f olan 0,187 MHz’de \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Russell, biri i\u011fne \u015feklinde, di\u011feri ise \u00fc\u00e7gen olan iki geminin oldu\u011fu bir oyun geli\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131. Bu ara\u00e7lar, Buck Rogers’\u0131n gemilerinden ve ger\u00e7ek hayattaki Redstone roketinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden esinlenilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in g\u00fczel bir fikir<\/h2>\n\n\n\n

Ba\u015flang\u0131\u00e7ta oyunun \u015fekli olduk\u00e7a basitti, ancak yine de bir sansasyon olu\u015fturdu. Russell makine \u00fczerinde geli\u015ftiricilik yapan tek ki\u015fi de\u011fildi, di\u011ferleri program\u0131 geli\u015ftirmenin yollar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131. Russell, program\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren Wayne Wiitanen<\/strong> ve Martin Graetz<\/strong> ile birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ancak projeye en ilgin\u00e7 katk\u0131y\u0131 yapan ki\u015fi MIT \u00f6\u011frencisi Peter Samson <\/strong>olmu\u015ftu. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Projenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlamak ve cihaz\u0131n ger\u00e7ek g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koymak i\u00e7in Expensive Planetarium kodu oyuna eklendi.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Samson, Expensive Planetarium<\/strong> ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir program geli\u015ftirdi. Program, ekranda do\u011frusal bir y\u0131ld\u0131z deseni g\u00f6sterecek ve gerekti\u011finde farkl\u0131 konumlar ile de\u011fi\u015ftirebilecekti. Samson’un program\u0131 oyunla birle\u015ftirildi ve makinenin yeteneklerini ciddi bir \u015fekilde test etmeye ba\u015flad\u0131, cihaz\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 bununla zorlanacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Spacewar oynamak i\u00e7in PDP-1’in \u00f6n panelindeki d\u00fc\u011fmeleri \u00e7evirmeniz gerekiyordu. Bu karma\u015f\u0131k bir i\u015flemdi \u00e7\u00fcnk\u00fc panel yakla\u015f\u0131k 18 in\u00e7 geni\u015fli\u011findeydi ve bir oyuncunun “yanl\u0131\u015fl\u0131kla” ba\u015fka anahtar\u0131 \u00e7evirmesi, t\u00fcm makineyi kapatmas\u0131 ile sonu\u00e7lanabilirdi. Programc\u0131lar Alan Kotok<\/strong> ve Bob Saunders<\/strong>, oyunu makinenin kendisinden ayr\u0131 olarak kontrol etmenin bir yolunu buldu.<\/p>\n\n\n\n

Open House sonras\u0131 oyunun ak\u0131beti<\/h2>\n\n\n\n

Oyunun kendisi Open House projesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131, proje sunumundan itibaren herkes projeyi sevdi\u011fini belirtti. Bilim kurgu yazar\u0131 ve edit\u00f6r Fred Pohl<\/strong> ise oyun hakk\u0131nda g\u00fczel yorumlarda bulundu. <\/p>\n\n\n\n

Oyunu yaratan ekip yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Bir\u00e7o\u011fu Digital Equipment Corporation’da kal\u0131rken di\u011ferleri Stanford<\/strong> ve Carnegie-Mellon<\/strong> gibi \u00fcniversitelere da\u011f\u0131ld\u0131. Dijital kullan\u0131c\u0131 grubu DECUS<\/strong>, Spacewar’u yaz\u0131l\u0131m kitapl\u0131klar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline getirerek oyunun yay\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu. Oyun sadece ba\u015far\u0131l\u0131 olmakla kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda bir \u00e7ok makale ve akademik konuya dahil oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok\u00e7a sayg\u0131 toplad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rolling Stone dergisi sayesinde b\u00fcy\u00fck pop\u00fclerlik yakalayan oyun, kamp\u00fcs\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Oyun \u00fcniversite kamp\u00fcslerinde o kadar pop\u00fcler oldu ki Rolling Stone dergisinde yer ald\u0131. Oyun, makale nedeniyle \u00fcniversite kamp\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6tesinde de b\u00fcy\u00fck bir pop\u00fclerlik kazand\u0131. Rolling Stone, Stanford’un Yapay Zeka Laboratuvar\u0131’nda bir turnuvaya ev sahipli\u011fi yapt\u0131. Bu olay, ilk resmi bilgisayar oyunu turnuvas\u0131 \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor<\/strong>, fakat bu ba\u015fka bir dosya konusu. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130lk video oyunu olarak kabul edilen Spacewar, asl\u0131nda oyun geli\u015ftirme amac\u0131 g\u00fctmeyen bir projenin par\u00e7as\u0131yd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":54,"featured_media":21076,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8875],"tags":[],"class_list":["post-21066","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/54"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21066"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":152148,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21066\/revisions\/152148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mobidictum.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}